Ekitaldien programazioa - Donostia Kultura

Edo aroko Kabukiko mundu zirraragarri eta zorrotzean, Kikunosuke maisuak Tanosuke bere ikasle gaztearekiko duen miresmena inbidia karruskagarrian bihurtzen dela ikusten du, biak suntsitzeko mehatxua egiten duena. Tutoretza magistral gisa hasten dena haustura mingarri batean amaitzen da, egoaren pisuak eta garrantzirik ezaren beldurrak bultzatuta.

Zertan dute antza 20 urteko emakume batek, 30 urteko batek eta 40 urteko batek? Hirurak inoiz ez bezala daudela... Baina bat ere ez arrazoi beragatik. 20 urterekin mundua jan nahi duzu, 30 urterekin dietan hasi eta 40 urterekin mundua da zu jan zaituena... Estoy como nunca da ikuskizuna... eta gerra-oihua. Onena iristear dagoelako... baina azkar ibil dadila, denbora agortzen ari baita.

Patxi Zubeldiak aurkezten du Los 40: con lo que yo he sido, Bartzelonako Teatre Gaudin Hostia Patxi eta Bestia Parda saioen arrakastaren ondoren bakarkako bere hirugarren ikuskizuna. 40 urte bete ondoren, bere adineko pertsona bati inguratzen duen munduaz duen ikuspegiari eta agertzen zaizkion arazoei buruzko bakarrizketa aurkezten du: seme-alabekiko lagunak, bikote-arazoak, erresaka amaigabeak, 40ko hamarkadako krisi ospetsua, etab. Hori guztia bere umore nahastezinarekin, inor ez duena utziko axolagabe. 40en bueltan dabilenari, Patxik barreak, giro ona eta ezustekoren bat agintzen dizkio.

Hiru emakume arrunten arteko topaketak agerian uzten du hainbeste betebehar femeninoren artean inork ez ziela inoiz ezer esan beren buruarenganako maitasunaz, direnarekin ospatzeko eta dibertitzeko aukeraz.

Nafarroako Amico Teatro antzerki-taldeak umorea eta satira erabiliko ditu, erlijio-sinesmenarekiko errespetutik, Eliza katolikoak egindako ondasun higiezinen immatrikulazioak salatzeko.

Bi aingeru inozo dira antzezlan honetako zeremonia-maisu. Zeru-goitik sinesgaitz behatzen dute meza-mutilek, apezpikuek, apaizgaiek eta funtzionarioek nola kudeatzen duten tenpluen eta finken immatrikulazioa. Loteria berezi bat, non zortea elizbarrutiaren arabera doan eta sari nagusia Kordobako Meskita den.

Edén Serranok honela aurkezten digu bere bakarrizketa: "Basatia, lotsagabea eta dibertigarria. Estilo bakar, zuzen eta garratzarekin, etengabe barre eginaraziko dizu maitasuna, familia, aurreiritziak, eguneroko bizitzaren absurdoa edo gaurkotasuna bezalako gaiak aztertzen, iragazkirik gabe.

Oharra: Lan honen gaztelerazko bertsioa urriaren 18an antzeztuko da.

La Cuerda teatro eta TTipia kulturaren antzezlanak botere-dinamiken errepikapena, atsedenaren eta produktibitatearen arteko gatazka eta zerbaiten partaide izateko beharra aztertzen ditu. Emakume-talde bat kanpin berean elkartzen da urtetik urtera. Haien babeslekua, haien lurraldea, haien agin dupeko espazioa da lekua. Haien arauak, hierarkiak eta elkarrekin bizitzeko moduak eraiki dituzte han. Baina... benetan askeak al gara oporretan gaudenean? “Opor perfektuen” gure ametsak betetzen al ditugu?

Oharra: Lan honen euskarazko bertsioa  urriaren 17an antzeztuko da.

La Cuerda teatro eta TTipia kulturaren antzezlanak botere-dinamiken errepikapena, atsedenaren eta produktibitatearen arteko gatazka eta zerbaiten partaide izateko beharra aztertzen ditu. Emakume-talde bat kanpin berean elkartzen da urtetik urtera. Haien babeslekua, haien lurraldea, haien agin dupeko espazioa da lekua. Haien arauak, hierarkiak eta elkarrekin bizitzeko moduak eraiki dituzte han. Baina... benetan askeak al gara oporretan gaudenean? “Opor perfektuen” gure ametsak betetzen al ditugu?

Barrez eta ideia dibertigarriz betetako ikuskizuna. Irri-terapia saio bat, barre-algaraz sendatu ahal izateko.

KulturArteCok (Ekhiñe Famoso Intxaurrandieta, Inma Koiote eta Saioa Gomez Tejeria) Udalbiltzaren Geuretik sortuak proiektuaren baitan sortutako lana. Horrela azaltzen dute antzezlana: "2070. urtea. Frankopoleon estatu duala…Zerk egiten gaitu euskaldun? Noren begiradapetik begiratu, mugatu, mututu, mutilatu edota depilatzen gaituzte? Zenbat hizkuntza hitz egiten ditugu euskaldunok? Zein euskara hitz egiten dugu? ​Nondik gatoz? Nola bukatuko dugu?".

Impro Impar taldearen antzezpen inprobisazio ikuskizuna bueltan da. Inprobisazioko zazpi eszena, aktoreekin batera sortzeko, irudikatzeko eta amets egiteko, guztia musikarik onenak lagunduta; 3 en Impro festa bat baita.

Oihulari Clown konpainiaren lan honetan Virginia Imazek Pauxa sorgin-ikastunaren rola jokatzen du, eta ikusleak Akelarre inprobisatu batera gonbidatzen ditu. Kontatu digutenarekin zerikusirik ez. Sorginak jendea dira eta jendea den bezala denetarik dago: onak eta txarrak, eskuzabalak eta zekenak, sozialak eta antisozialak, baina sorginak beti dira zaharrak eta jakintsuak.

Gazte eta helduentzako klown parodia dibertigarria. Ikusleak bere gogoeta zoroen konplize eta lekuko hartuta, feminizidio historikoari eta egungoari buruzko kezkak partekatzen ditu, sorginaren estereotipoaren berrikuspen batean, non arinkeriaz hartutako pertsonaiaren tribializazioak, emakumeen aurkakoa biolentzia estaltzen duen.

Aquí hay match maitasunari, hitzorduei eta harremanei buruzko umorezko ikuskizun bat da, non Chares eta Teresak (@charesconteresa) bikoteen mundua zuzeneko joko handi bat bihurtzen duten.

La escalera de tijera eta Z teatro taldeen lan honek Espainiako urrezko mendea garai historikoaren errepasoa egiten du, gaur egun ere gaurkotasuna duten funtsezko gai batzuk eszenaratuz, lengoaia bisual eta estetiko berezi batekin. Testu klasikoei keinu-antzerkia, clown-a, zirkoa, umorea eta zuzeneko musika gehitzen zaie

Ia bi mende horietako historia marrazten du. Bidaia bat da, non komiko batzuek hainbat pertsonaia eta istorio aurkezten dizkiguten. Oraindik gaurkotasuna duten gaiak ukitzen dira, hala nola gerrak, emakumearen ostrazismoa edo nola biziraun anbizio pertsonala nagusi den gizarte batean.

Javier Liñera eta Ekoma teatroren antzezlan honek gizon batek izan behar duenaren ideia nola eratzen eta hausten den du ardatz, ikuspegi pertsonaletik abiatuta, kolektibo bihurtzen dena.

40 bat urteko gizonezko batek eta bere alter egoak, Barbiek, bizitza-nekropsia egingo dute. Horrela, alez ale gizonak jakinaraziko digu nolakoa izan zen umetan, nola bizi izan zituen nerabezaroa eta heldu-aroa, zer nolako eragina jaso zuen irakasle, aita, aitona, lagun eta bere bizitzan izan diren gainerako gizonezkoengandik. Poliki-poliki bere maskulinitatea nola eratu den erakutsiko digu. Horixe da antzezlanaren abiapuntua, maskulinitatea deseraikitzeko bidea, zer den maskulinoa eta zer ez, nola eratu zen gure haurtzaroan odolez eta suz iltzatu ziguten maskulinitatearen kontzeptua, eta zer nolako bilakaera izan duen… zer da maskulinoa izatea?

Honela laburbiltzen du konpainiak antzezlana: "Antzezlan ausarta, gogoeta eginaraziko diguna eta behar-beharrezkoa, ikusleok zuzenean gonbidatuko gaituelako gure barruan begiratu eta ordura arte ziurtzat jo dugun hori berrikustera".

Sobria y Serenak tearen (edo patxaranaren) ordua aprobetxatzen duten hiru andre kontserbadore dakartzate oholtzara; hirurak umore garratzarekin gaizki esaka jarduten dute, gaurkotasunari, erlijioari edo feminismoari buruzko iruzkin politikoki okerrak aireratuz. Zahartutako andre horiek isilarazitako hiru emakume erreakzionario dira. Lotsagabeak, isiltzen ez direnak, probokatzaileak. Beraien hitzak jozten dituen musika bezalakoa. Satiraren, hiru ahotsen, txeloaren eta gitarraren bidez, ikuskizunak ironia erabiltzen du pribilegioak desarmatzeko eta zaintza aldarrikatzeko. Erabat deseraikitako artea, torrada bat dirudiena.

Magma Mia konpainiak azterketa antropologiko bitxia egiten du lan honetan. Sorkun eta Grego, aspaldiko lagunak, ustekabean berriro elkartzen dira, denbora luzez elkar ikusi gabe egon ondoren. Kirola egiten duten bitartean, egoera zentzugabe bezain maitagarrien bidez, protagonistek beraien bizitzako istorioetan oinarritutako azterketa antropologiko berezia egingo dute.

Lamine Thiorren n ikuskizun berriak komedia klasikoa inprobisazioarekin eta publikoarekin elkarrizketa (agian dantza ere) batzen ditubelaunaldien arteko harremanen gainean, Chat GPT, keinuak, terraplanismoa, RAE, adierazpenak, egindako esaldiak, adierazleak eta esanahiak hitzak baino askoz gehiago den show batean.

"013" ez da bira bat. Astinaldi bat da. Izan nintzen haurrarengana itzultzea da: lotsagabea, askea, ausarta. Baimenik eskatu gabe barre eragiten zuena. Filtrorik gabe barre egiten zuena, hori gustatuko ote zitzaion pentsatu gabe. Pentsatzen zuena esaten zuenak, like-rik bilatzen ez zuenak begirada konplizeak bilatzen zituen auzoko banku batean.

Estefanía de Paz Asínek Remigia Echarren funanbulista iruindarraren historia dakarkigu, haren heriotzatik 100 urte bete direnean. Garai batean, Iruñeko katu guztiek Remigia zuten izena. Iruñean bada kale bat Remigia Echarren izenekoa, eta edadeko jendearen gogoan beharbada oraindik bizi da andre hori. Emakume aparta izan zen, funanbulista, artista, Iruñean XIX. eta XX. mendeen artean oso ezaguna.

Nor zen Argako Erregina, Mademoiselle Agustini edo Maromako Erregina ezizeneko emakumea? Nondik sortu zitzaion altueretan ibili nahia, halako balentriatan jende gutxi aritzen zen garai batean? Estefanía de Paz Asínek, funanbulista horren istorioak txundituta, bilatu eta aurkitu egin du, eta, artxibatutako oroimenari datuak agortu zaizkionean, sortzeari eta eraikitzeari ekin dio, emakume zoragarri hura ezagutarazteko.

Virginia Riezu agertokietara itzuli da Poderío ikuskizunarekin, kopla eta sakonera politiko-emozionala dituen ikuskizunarekin.

Miguel Nogueraren Ultrashow emanaldia. Esszenan bakarrik, ideia/burutazio/irudi mental edo pentsamenduak azaltzen ditu, bata bestearen atzetik eta ordena gehiegi axola gabe. Horiek guztiak egunero egiten dituen ohar eta marrazkien materialetik hautatuta, pantaila batean proiektatutako irudien laguntzaz (marrazki propioak, Interneten aurkitutako irudiak eta mugikorrarekin egindako argazkiak) aurkezten ditu.

Baina, komunikatu nahi dituen ideien izenburuak paper batean idatzita badaramatza ere, eta material bera hainbat hilabetez azaltzen badu ere, Ultrashow bat-bateko pasarteak eta ustekabeko dibagazioak biltzen dituen bakarrizketa da, hitzaldiaren eta antzezlanaren artean kokatua.

Ikuskizun komikoa da, baina ideiek ez dute zertan komikoak izan, eta diskurtsoaren tonua sutsua izan daiteke (telepredikatzaile edo lider totalitario batena, esaterako), eta batzuetan leuna eta informala bihur daiteke (ikasle nerabe batena, adibidez).