Ekitaldien programazioa - Donostia Kultura

La escalera de tijera eta Z teatro taldeen lan honek Espainiako urrezko mendea garai historikoaren errepasoa egiten du, gaur egun ere gaurkotasuna duten funtsezko gai batzuk eszenaratuz, lengoaia bisual eta estetiko berezi batekin. Testu klasikoei keinu-antzerkia, clown-a, zirkoa, umorea eta zuzeneko musika gehitzen zaie

Ia bi mende horietako historia marrazten du. Bidaia bat da, non komiko batzuek hainbat pertsonaia eta istorio aurkezten dizkiguten. Oraindik gaurkotasuna duten gaiak ukitzen dira, hala nola gerrak, emakumearen ostrazismoa edo nola biziraun anbizio pertsonala nagusi den gizarte batean.

Javier Liñera eta Ekoma teatroren antzezlan honek gizon batek izan behar duenaren ideia nola eratzen eta hausten den du ardatz, ikuspegi pertsonaletik abiatuta, kolektibo bihurtzen dena.

40 bat urteko gizonezko batek eta bere alter egoak, Barbiek, bizitza-nekropsia egingo dute. Horrela, alez ale gizonak jakinaraziko digu nolakoa izan zen umetan, nola bizi izan zituen nerabezaroa eta heldu-aroa, zer nolako eragina jaso zuen irakasle, aita, aitona, lagun eta bere bizitzan izan diren gainerako gizonezkoengandik. Poliki-poliki bere maskulinitatea nola eratu den erakutsiko digu. Horixe da antzezlanaren abiapuntua, maskulinitatea deseraikitzeko bidea, zer den maskulinoa eta zer ez, nola eratu zen gure haurtzaroan odolez eta suz iltzatu ziguten maskulinitatearen kontzeptua, eta zer nolako bilakaera izan duen… zer da maskulinoa izatea?

Honela laburbiltzen du konpainiak antzezlana: "Antzezlan ausarta, gogoeta eginaraziko diguna eta behar-beharrezkoa, ikusleok zuzenean gonbidatuko gaituelako gure barruan begiratu eta ordura arte ziurtzat jo dugun hori berrikustera".

Sobria y Serenak tearen (edo patxaranaren) ordua aprobetxatzen duten hiru andre kontserbadore dakartzate oholtzara; hirurak umore garratzarekin gaizki esaka jarduten dute, gaurkotasunari, erlijioari edo feminismoari buruzko iruzkin politikoki okerrak aireratuz. Zahartutako andre horiek isilarazitako hiru emakume erreakzionario dira. Lotsagabeak, isiltzen ez direnak, probokatzaileak. Beraien hitzak jozten dituen musika bezalakoa. Satiraren, hiru ahotsen, txeloaren eta gitarraren bidez, ikuskizunak ironia erabiltzen du pribilegioak desarmatzeko eta zaintza aldarrikatzeko. Erabat deseraikitako artea, torrada bat dirudiena.

Magma Mia konpainiak azterketa antropologiko bitxia egiten du lan honetan. Sorkun eta Grego, aspaldiko lagunak, ustekabean berriro elkartzen dira, denbora luzez elkar ikusi gabe egon ondoren. Kirola egiten duten bitartean, egoera zentzugabe bezain maitagarrien bidez, protagonistek beraien bizitzako istorioetan oinarritutako azterketa antropologiko berezia egingo dute.

Lamine Thiorren n ikuskizun berriak komedia klasikoa inprobisazioarekin eta publikoarekin elkarrizketa (agian dantza ere) batzen ditubelaunaldien arteko harremanen gainean, Chat GPT, keinuak, terraplanismoa, RAE, adierazpenak, egindako esaldiak, adierazleak eta esanahiak hitzak baino askoz gehiago den show batean.

"013" ez da bira bat. Astinaldi bat da. Izan nintzen haurrarengana itzultzea da: lotsagabea, askea, ausarta. Baimenik eskatu gabe barre eragiten zuena. Filtrorik gabe barre egiten zuena, hori gustatuko ote zitzaion pentsatu gabe. Pentsatzen zuena esaten zuenak, like-rik bilatzen ez zuenak begirada konplizeak bilatzen zituen auzoko banku batean.

Estefanía de Paz Asínek Remigia Echarren funanbulista iruindarraren historia dakarkigu, haren heriotzatik 100 urte bete direnean. Garai batean, Iruñeko katu guztiek Remigia zuten izena. Iruñean bada kale bat Remigia Echarren izenekoa, eta edadeko jendearen gogoan beharbada oraindik bizi da andre hori. Emakume aparta izan zen, funanbulista, artista, Iruñean XIX. eta XX. mendeen artean oso ezaguna.

Nor zen Argako Erregina, Mademoiselle Agustini edo Maromako Erregina ezizeneko emakumea? Nondik sortu zitzaion altueretan ibili nahia, halako balentriatan jende gutxi aritzen zen garai batean? Estefanía de Paz Asínek, funanbulista horren istorioak txundituta, bilatu eta aurkitu egin du, eta, artxibatutako oroimenari datuak agortu zaizkionean, sortzeari eta eraikitzeari ekin dio, emakume zoragarri hura ezagutarazteko.

Virginia Riezu agertokietara itzuli da Poderío ikuskizunarekin, kopla eta sakonera politiko-emozionala dituen ikuskizunarekin.

Miguel Nogueraren Ultrashow emanaldia. Esszenan bakarrik, ideia/burutazio/irudi mental edo pentsamenduak azaltzen ditu, bata bestearen atzetik eta ordena gehiegi axola gabe. Horiek guztiak egunero egiten dituen ohar eta marrazkien materialetik hautatuta, pantaila batean proiektatutako irudien laguntzaz (marrazki propioak, Interneten aurkitutako irudiak eta mugikorrarekin egindako argazkiak) aurkezten ditu.

Baina, komunikatu nahi dituen ideien izenburuak paper batean idatzita badaramatza ere, eta material bera hainbat hilabetez azaltzen badu ere, Ultrashow bat-bateko pasarteak eta ustekabeko dibagazioak biltzen dituen bakarrizketa da, hitzaldiaren eta antzezlanaren artean kokatua.

Ikuskizun komikoa da, baina ideiek ez dute zertan komikoak izan, eta diskurtsoaren tonua sutsua izan daiteke (telepredikatzaile edo lider totalitario batena, esaterako), eta batzuetan leuna eta informala bihur daiteke (ikasle nerabe batena, adibidez).